Sankcja Kredytu Darmowego to obecnie gorący temat wśród wszystkich kredytobiorców. 23 kwietnia 2026r. w sprawie C -744/24 zapadł przełomowy wyrok TSUE w sprawie Sankcji Kredytu Darmowego, w którym została wzmocniła się pozycja kredytobiorców. Trybunał orzekł, że banki nie mogą naliczać odsetek od skredytowanych kosztów (np. prowizji czy ubezpieczeń), które nigdy nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. Oprocentowanie może być stosowane tylko do kapitału, który klient fizycznie otrzymał. 

Co to oznacza i jakie są skutki wyroku TSUE:

• banki zawyżają całkowitą kwotę kredytu doliczając opłaty i prowizję do kwoty głównej kredytu i naliczają od tego odsetki, a zgodnie ze zdaniem TSUE jest niezgodne z prawem
• naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank co otwiera drogę do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, czyli spłaty samego kapitału
• co mogą kredytobiorcy – mogą domagać się zwrotu niesłusznie pobranych odsetek i innych opłat ponad kapitał kredytu.         W związku z tym kredytobiorcy mogą spłacać tylko kapitał.

Nasz klient zawarł umowę kredytu gotówkowego w Santander Bank Polska S.A. obecnie Erste Bank Polska S.A.. Kredyt był w wysokości 100 010,00 zł. Od kredytu bank pobierał prowizję w wysokości 3 990,40 zł. Prowizja była kredytowana. Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej ustalonej jako suma wartości stopy referencyjnej NBP i marży banku o stałej wysokości 7,10 punktu procentowego w stosunku rocznym. Na dzień zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 7,20% w stosunku rocznym. Całkowita kwota do zapłaty na dzień zawarcia umowy wynosiła 131 808,52 zł, a na całkowitą kwotę do zapłaty składają się: 1) całkowita kwota kredytu 96 019,60 zł, 2) całkowity koszt kredytu 35 788,92 zł, a w tym: a) prowizja z tytułu udzielenia kredytu w kwocie 3 990,40 zł, b) odsetki od kredytu w kwocie 35 788,92 zł.

W czasie trwania kredytu, do dnia wniesienia pozwu, kredytobiorca dokonał spłaty odsetek z kredytu w łącznej kwocie 42 581,02 zł. Pełnomocnik powoda złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W piśmie wskazano, że w umowie kredytu doszło do naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 8-10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c ustawy o kredycie konsumenckim. Oświadczenie zostało wysłane do pozwanego. Bank nie uwzględnił reklamacji.  Pełnomocnik powoda wystosował do pozwanego Santander Bank Polska S.A. wezwanie do zapłaty kwoty 46 571,42 zł w terminie 3 dni od przesłania wezwania.  Zapłata nie nastąpiła.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie ponieważ słuszne były zarzuty naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7, 8, 10 u.k.k. – ustawy o kredycie konsumenckim z dn. 12 maja 2011 r. (Dz.U. Nr 126, poz. 715, ze zm., dalej także jako: „u.k.k.”, bądź „ustawa”) i skutkujące zastosowaniem sankcji kredytu darmowego z art. 45 u.k.k.

Zgodnie z treścią powołanego przepisu 45 ust. 1 w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31 – 33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.

Przepis ten odwołuje się w swojej treści do art. 30 ustawy, wymieniającego podstawowe elementy treści umowy kredytu. Zgodnie z jego treścią umową kredytu powinna określać:

1. imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych kredytodawcy i pośrednika kredytowego;
2. rodzaj kredytu;
3. czas obowiązywania umowy;
4. całkowitą kwotę kredytu;
5. terminy i sposób wypłaty kredytu;
6. stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;
7. rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia;
8. zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania;
9. zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu;
10. informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;

10a. numer rachunku płatniczego do spłaty kredytu, jeżeli umowa przewiduje samodzielną spłatę rat kredytu przez konsumenta;

1. roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu;
2. skutki braku płatności;
3. informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią;
4. sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje;
5. termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym;
6. prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem;
7. informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie;
8. informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1;
9. warunki rozwiązania umowy;
10. informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi;
11. wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów                                                                                Zatem nie można mówić o upływie rocznego terminu z art. 45 ust. 5 u.k.k. skoro umowa kredytowa nadal jest przez konsumenta wykonywana.

TSUE wskazał, że spoczywający na kredytodawcy obowiązek wskazania w umowie o kredyt warunków, na jakich może nastąpić zmiana opłat związanych z wykonaniem tej umowy, ma również dla konsumenta zasadnicze znaczenie, ponieważ dla dokonania oceny zakresu jego zobowiązania powinien on móc przewidzieć ewentualne zmiany tych opłat na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, a tym samym wynikające z tego dla niego konsekwencje ekonomiczne, nawet jeśli początkowa kwota tych opłat jest stosunkowo niska w stosunku do kwoty danego kredytu (pkt 55 wyroku C 472/23).